Айт намазы қалай оқылады?

Айт намазы күн бір немесе екі найза бойы көтерілгеннен (яғни күн шыққан соң 15-20 минуттан кейін)бесін намазының уақыты кіргенге дейінгі аралықта оқылады.

Айт намазы екі рәкәғаттан тұрады.

Айт намазын оқу тәртібі: Намаз уақыты кіргеннен кейін жамағат намазға тұрады. Имам және жамағат тәкбир айтып, қол байлап, іштей сананы оқиды. Сосын имам да, жамағат та қолдарын түсіріп үш рет «Аллоһу әкбар» деп тәкбир айтады. Әр тәкбирде қол құлақ тұсына көтеріледі, тәкбирлердің арасында қол байланбайды. Үшінші тәкбирден соң қол байланып, имам жария «Фатиха» сүресі мен қосымша бір сүре оқиды. Кейін рукуғ, сәжде жасалып, екінші рәкәғатқа тұрады.

Екінші рәкәғатта алдымен «Фатиха» сүресі мен қосымша бір сүре оқылады. Кейін қол түсіріліп, тағы да үш рет тәкбир айтылып, қол құлақ тұсына дейін көтеріледі. Төртінші тәкбир айтылғанда рукуғқа кетеді. Рукуғтан соң рет бойыншасәжделер орындалып, әттаһийат, салауат, дұға оқылып, сәлем беріледі. Кейін имам мінберге шығып, айттың хұтбасын оқиды. Соңынан дұғалар оқылып, намаз бітеді.

Айт намазына кешірек келіп, имам сәлем бермей ұйып үлгірген кісі, айт намазына үлгірген болады. Бұл жағдайда кешігіп келген кісі, имам сәлем бергеннен кейін намазын толықтырады. Оған үлгірмеген кісі намаздан кешіккен болып, намаздың қазасын оқымайды. Сондай-ақ, намаздан кеш қалғандар арадан бір кісіні имам сайлап, жеке жамағатпен айт намазын оқуы дұрыс емес.

Айт намазы жұма намазы сияқты жамағатпен орындалады, бір жерде екі жамағат жоқ, ол жеке түрде оқылмайды. Бірнеше кісі қосылып, бөлек имам сайлап оқуға мұтлақ рұқсат жоқ.

Айт намазы оқылатын күні үйінде, не мешітте айт намазынан бұрын нәфіл намазын оқу – мәкрүһ. Бұл мәселеде ғұламалар арасында талас жоқ. Алайда кез келген нәфіл намазын айт намазынан кейін үйінде не басқа орында оқыса болады.

Толығырақ ...

Қадір сүресінің мұғжизалығы. Жалғасы...

«Қадр» сүресінің тілдік мұғжизалары

1. «Қадр» сүресінің бірінші аятында Алла Тағала:

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ

«Расында Біз Құранды Қадір түні түсірдік»,-деген.

Бұл аятта Хақ Тағаланың «Біз» дегені Қадір түнінің ұлықтығына меңзейді.

Осы аяттағы «түсірдік» сөзі Құранның ұлықтығына ишара.

2. Құрандағы «қадр» сөзінің бәрі накира, яғни белгісіз халде келген – قـدر. Тек «Қадр» сүресінде мағрифа, яғни белгілі халде келген – القـدر. Араб тілінде әдетте бір нәрсеге назар аудару мақсатында сөз белгілі халде, яғни «الــ» (әлиф-ләм)-мен қолданылады. Осының өзі Қадір сүресінің ерекшелігіне меңзейді.

«قـدر» (қадр) сөзінің мағынасы көп:

- орын;

- іс;

- үкім;

- қуат;

- мүмкіндік;

- теңдік;

- жеткіліктік;

- есеп;

- өлшем.

«قـدر» (қадр) сөзі өзіне осы ұғымның бәрін қамту себебінен тағдыр белгіленетін түн «Қадір түні» деп аталды.

3. Құранның стилистикасы бойынша бір мәселенің бір аят не болмаса бір сүреде қайталануы оның маңыздылығына меңзейді. Ал «Қадр» сүресінде «қадр» сөзі үш рет қайталанған. осының өзі Қадір түнінің маңыздылығын көрсетеді.

4. «Қадр» сүресінде «وما أدراك» (Сен білесің бе? Сен білмейсің) сөзі үш қайтара айтылған. Мұның мәнісі: Қадір түнінің маңыздылығына назар аудару. Сонымен қатар Құрандағы «وما أدراك» (Сен білесің бе? Сен білмейсің) сөзі мұсылмандардың назарын соған дейін беймәлім болған жаңа мәселеге аудару мақсатында айтылған. Бұл да Құранның стилистикасына жатады.

5. Араб тілінде «إلى» (илә) және «حتى» (хатта) қосымша сөздер бар. Негізі бұл екі сөздің мағынасы бір-біріне жақын. Дегенмен «Қадр» сүресінде «حتى» (хатта) қосымша сөзі қолданылған. Тафсирлерге қарар болсақ «Қадр» сүресінде не себепті «حتى» (хатта) қосымша сөзі қолданылғаны жайында айтылған. Себебі: «إلى» (илә) қолданылған жағдайда Қадір түнінің берекеті тек таңатқанға дейін ғана болса, «حتى» (хатта) қолданылған жағдайда ол таңатқаннан кейінде жалғасатынын көрсетеді. Осы себептен имм Шафиғи: «Періштелер көкке таң намазынан кейін көтерілуі себебінен Қадір түнінің беркеті күндізге дейін жалғаса береді»,-деген.

Осыдан тіпті бір сөздің өзі Хақ Тағаланың Қадір түніндегі шексіз рахметін көрсетеді.

«Қадр» сүресінің мазмұндық мұғжизасы

1. Құранға қарар болсақ, «Қадр» сүресі «Ғаләқ» сүресінен кейін келген. Яғни, Хақ Тағала: «Құранның әуелгі аяты мен сүресі қасиетті Қадір түсірілді»,-деп тұрғандай.

2. «Духан» сүресінің 3-ші аяттында: «Расында Біз Құранды берекелі түнде түсірдік»,-деген. Ал енді «Қадр» сүресінің 3-ші аятына қарар болсақ, онда сол берекеттің мөлшері айтылған – мың айдан артық.

Толығырақ ...

Қадір түніндегі ең абзал ғибадат

Көпдұға ету – шариғат Қадір түні істелуін оң көрген амалдың бірі.

Ғалымдар Қадір түні дұға ету мәселесіне қатысты былай деген: «Қадір түні көп дұға ету – мустахаб. Сонымен қатар, Құран оқу, басқа да дұғаларды айтумен тілек ету де мустахаб амалына жатады».

Суфйан Сәури (рохматул-лаһи ғаләйһи): «Құлшылықтың басқа түрімен шұғылданғаннан гөрі бұл түнді дұға етумен өткізген абзал»,-десе Ибн Ражәб (рохматул-лаһи ғаләйһи): «Тек дұға ету емес, бәлкім басқа да құлшылық түрлерін орындаған жөн. Мысалы Құран оқу, намаз, дұға т.с.с. Себебі Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) осының барлығын істеген»,-деген.

Екі пікірдің осы пікірі дұрысқа жақын.

Толығырақ ...

Қадір сүресінің мұғжизалары. Жалғасы...

«Қадр» сүресінің сандық мұғжизалары

«Қадр» сүресіндегі мұғжизаны екі түрге бөлсе болады:

- сандық;

- тілдік (лингвистикалық).

Алдымен осы сүренің сандық мұғжизаларына тоқтала кетсек!

Бірінші мәселе: араб нұсқасында «Әл-Қадр» сөзі бес әріптен тұрады:

القدر – әлиф, ләм, қоф, дәл, ра. Ал Исламның бес негізі (парызы) бар:

- Иман;

- Намаз;

- Ораза;

- Зекет;

- Қажылық.

Екінші мәселе: «Қадір» сүресі бес аяттан тұрады. Ал Ислам мұсылман үмметіне бес уақыт намазды парыз еткен.

Үшінші мәселе: сөз саны.

«Қадр» сүресі 30 сөзден тұрады. Құран да 30 парадан (бөліктен) тұрады. Сонымен қатар егер Рамазан айы 30 күн болған жағдайда, сол 30 күн оразаның маңыздылығына нұсқап тұрғандай.

Төртінші мәселе: сүредегі әріп саны.

«Қадр» сүресінде 114 әріп бар екенін айта кеткен жөн:

- бірінші аятта – 21 әріп;

- екінші аятта – 19 әріп;

- үшінші аятта – 20 әріп;

- төртінші аятта – 36 әріп;

- бесінші аятта – 18 әріп.

Барлығы: 114 әріп.

Ал Құрандағы сүрелер саны – 114 екені баршамызға мәлім.

Бесінші мәселе: сүренің 27 сөзі.

«Қадр» сүресінің 27-ші сөзі – هي (ол) сөзі. Яғни:

هي حتى مطلع الفجر

«Ол түн таңатқанға дейін жалғасады». (Абдулла ибн Аббас (родиял-лаһу ғанһу). Имам Ар-Рази тафсирі)

Алтыншы мәселе: енді мына кереметке қараңыз!

«ليلة القدر» (ләйләтүл-қадр – қадір түні) сөзі 9 әріптен құралған, соның ішінде «ل» (ләм) әрпі үш қайталанған. Осы жайт «тоғызды үшке көбейт» деп тұрған тәрізді. 9-ды 3-ке көбейтер болсақ 27 шығады: 9 х 3 = 27. Яғни, сүренің атауының өзі бізге: «Қадір түні – Рамазанның 27-ші түні»,-деп тұрғандай. (Абдулла ибн Аббас (родиял-лаһу ғанһу). Имам Ар-Рази тафсирі)

Құдай қаласа, жалғасы ертең!...

Толығырақ ...

Рамазанда дұға қабыл!

Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) айтады: «Алла Тағала Рамазанның әрбір күн және түнінде тозаққа лайық болғандарды тозақтан азат етеді әрі әрбір мұсылманның әр күн және түнінде дұғасы қабыл».

Хадисті Әбу Саъид Әл-Худриден (родиял-лаһу ғанһу) Имам Әл-Баззар риуаят етті.

Әлде де болса Хақ Тағала бізге мол мүмкіндікті сыйлап тұр! Әлде де болса қасиетті Рамазан жалғасуда! Құлшылық етіп, сауап алып, қажетімізді тілеп қалайық, құрметті мұсылман қауым!

Не тілесе болады?

Имам Тирмизи (рохматул-лаһи ғаләйһи) Әнас ибн Маликтен (родиял-лаһу ғанһу) риуаят еткен хадисте Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) былай деген:

لَيَسْأَلْ أَحَدُكُمْ رَبَّهُ حَاجَتَهُ كُلَّهَا، حَتَّى يَسْأَلَ شِسْعَ نَعْلِهِ إِذًا انْقَطَعَ

«Сендердiң бiрiң Раббысынан барлық қажетiн, тiптi үзiлген жағдайда аяқкиiмiнiң бауын да сұрай берсiн».

Мәселе тілегеніміз – тіршілігіміз үшін, ал тіршілігіміз – Ақырет үшін болса болғаны!

Толығырақ ...

Қадір сүресінің мұғжизалары

Бұл тақырып негізгі төрт мәселеден тұрады:

1. «Қадр» сүресінің мазмұны;

2. «Қадр» сүресінің сандық мұғжизалары;

3. «Қадр» сүресінің тілдік мұғжизалары;

4. «Қадр» сүресінің мазмұндық мұғжизасы;

1. «Қадр» сүресінің мазмұны

Құран бастан-аяқ – мұғжиза.

Мұғжиза – жай пенденің қолынан келмейтін, әдеттен тыс, пайғамбарлардың пайғамбарлығына дәлел болатын құбылыс. Мысалы, айды, теңізді екі бөлу, жартастан түйе шығару т.с.с.

Пайғамбарымыздың (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) көптеген мұғжизасы болған. Соның ішіндегі ең ұлығы – Қасиетті Құран Кәрим. Сондықтан ондағы әрбір сүре, сөз, тіпті әрбір харекет – мұғжиза.

Сүре мәселесіне келер болсақ, Құдай қаласа біз қасиетті Рамазанның Қадір түні бөлігіндеміз. Яғни, Қадір түні Рамазанның үшінші онкүндігінде. Осыған орай назарларыңызға Құрандағы «Қадр» сүресінің мұғжизасын ұсынамыз.

«Қадр» сүресінің негізгі мазмұны:

- Қасиетті Қадір түнінің маңыздылығы. Осы себептен Хақ Тағала сүренің бастапқы аятында Қадір түнінің маңыздылығына нұсқап «Қадр» сүресінің екінші аятында:

وَمَا أَدْرَاكَ مَا لَيْلَةُ الْقَدْرِ

-«Сен Қадір түні не екенін білесің бе?»,-деген;

- Қадір түнінің артықшылығы. Алла Тағала Қадір түніне қатысты толықтай бір сүре түсіріп, оны «Әл-Қадр» деп атады. Осының өзі бұл сүренің ерекшелігіне меңзейді. Сонымен қатар Хақ Тағала «Қадр» сүресінін 3-ші аятында:

لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ

-«Қадір түні мың айдан абзал»,-деген;

- Құран Қадір түні түсірілгені жайында баяндау. Жаратушы Иеміз Құран Қадір түні түскені жайында айтқан:

إِنَّا أَنزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ

«Рас, Біз Құранды Қадір түні түсірдік». («Қадр» сүресі, 1-аят);

- Жерге періштелер түсетіні жайында хабарлау:

تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُفِيهَا بِإِذْنِ رَبِّهِم مِّن كُلِّ أَمْرٍ

«Ол түні Раббыларының әмірімен періштелер мен Жәбрәил (ъаләйһис-саләм) түседі». («Қадр» сүресі, 4-аят);

- Таңатқанға дейін амандық болатынын жеткізу:

سَلَامٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ

«Ол – бейбітшілік, амандық кеші. Ол кеш таң атуға дейін жалғасады». («Қадр» сүресі, 5-аят).

Құдай қаласа, жалғасы ертең!...

Толығырақ ...