Қанша ма?...

Дәл қазір емханаларда қанша ма науқас бар, ауырмауды қалаған?!

Қанша ма абақтыға қамалған бар, бостандықты армандаған?!

Қанша ма аш бар, қарыны тоқ болуды аңсаған?!

Қанша ма мұқтаж бар, бір қажеті болса да өтелуін қалаған?!

Қанша ма жетім бар, ата-анасынан айырылған?!

Қанша ма ерлі-зайыптылар бар, бір перзентке зар болған?!

Қанша ма жесір бар, күйеуінен айырылған?!

Қабырда жатқан қанша ма өлген бар, бір мезетке болса да тіріліп, басын бір мәрте болса да сәждеге қойып кетуді армандаған?!

Қанша ма?... Қанша ма?...

Барына қанағат етіп, Хақ Тағаланың бергеніне шүкіршілік етейік, ағайын! Қолда барын қадірлейік! Астамшылыққа барып, бүгінгі күнге зар болып қалмайық!

Толығырақ ...

Зұлымдық!

Зұлымдық – үлкен күнәнің бірі. Осы себептен зұлымдық істеуден Алла Тағала және Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) қатаң түрде тыйған. Мәселен, Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) зұлымдыққа барудан ескертіп былай деген:

إيَّاكم والظُّلمَ فإنَّه ظُلُماتٌ يومَ القيامةِ

«Зұлымдық істеуден сақтаныңдар! Себебі зұлымдық – Қиямет күнінің түнегі».

Мұндай қатаң ескертудің мәні: зұлымдық Хақ Тағаланың қаһарына ұшыратады. Мазлұмның тілегі, ол тіпті кәпір болса да, қабыл.

«Зұлымдық» сөзінің мағынасы: шектен шығу, бір затты тиісті орнына қоймау, біреудің ақысына, мүлкіне қол сұғу, ынсапсыздық.

Зұлымдықтың түрлері: ата-ана мен перзенттер, ерлі-зайыптылар, көршілер бір-біріне қатысты міндеттерін атқармауы, жетімнің малын жеу, пенде өзіне, өзгелерге зиянын тигізу, қазынаға қол сұғу, таразыдан жеу, уәдеде тұрмау, біреуді ғайбаттау, жала жабу т.с.с.

Зұлымдықтың нәтижесі: залым пененің жүрегінде тыным болмау, мінез-құлқы бұзылуы, Хақ Тағаланың жарылқауынан мақрұм қалу, екі дүниенің өкіну мен күйіну қасіретіне ұшырау.

Зұлымдық істеу әдетінен арылудың жолы: шын жүректен тәубеге келу, мазлұмның (зұлымдыққа ұшырағанның) ақысын қайтару, пенде өз сөзі мен ісін қадағалай білу, құлшылықта ықыласты болу.

Тарихты қарайтын болсақ, ешбір залымның соңы жақсы болмаған. Бұл – залымның осы дүниедегі жазасы. Содан соң Ақыретте көретіні тағы бар!

Алла Тағала баршамызды залым болудан және залымның зұлымдығына ұшыраудан сақтасын! Әмин!

Толығырақ ...

Тектіліктің не екенін түсіндім!

Шын ба, өтірік пе? Рас па, қалжың ба? Әйтеуір, соңғы кезде анайылық пен тұрпайылықтың тағы бір түрі пайда болды. Ол: қазақ қыздары әлеуметтік желіде суретін қойып: «Тіркелгеннің айтқанын орындаймын»,-деп жазатын болыпты. Бір өкініштісі, осындай «жарнаманың» бірі ВК-дағы «Қазақ қыздары» тобында қойылған. «Қазақ қыздары» тобы болмаса, сондай анайы қылық үшін басқа топ табылмай қалыпты ма?

Ойландыратын нәрсе! Олар тәрбие көрмеген бе? Тексіз бе? Әкесі, ағалары жоқ па? «Мүмкін, олардың әке-шешесі, аға-інілері бар. Тіпті, олар қыздарының, әпке-қарындастарының әлеуметтік желідегі әлгіндей жазулары мен суреттерін көретін де шығар? Көріп тұрып, үндемесе керек? Олай болса, мәселе қыздың ата-анасы мен аға-бауырларында, олардың көргендігінде, тектілігінде.

Осындайды көріп тұрып, тектілік пен тексіздіктің, көргендік пен көргенсіздіктің мән-мағынасын ұғына бастайсың.

Алла Тағала баршамызға тектілікті нәсіп еткей! Әмин!

Толығырақ ...

Тарихта Қағба тауаф етілмеген кездері болған!

Коронавирустың себебінен Саудия өкіметі қасиетті Меккедегі Қағбаны тауаф етуден тыйым салғаны мұсылман әлемін бір елеңдетті. Әрине, жаны мен тәні қасиетті Қағбаға ұмтылған жан үшін бұл үлкен қасірет. Дегенмен, «сабыр түбі – сары алтын» демекші, әрбір істе Хақ Тағаланың жақсылығы бар. Осы ақиқатты қаперінде сақтаған әрбір мұсылман Қағбаның ашылуын тілеп, күндіз-түні Алла Тағалаға жалбарынады.

Қазіргі уақытта жер бетінде адамдар ең көп шоғырланатын орын – Меккедегі Әл-Харам (қасиетті) мешіті. Бұл мәселеде шәк жоқ! Онда жыл бойы, тәулігінде 24 сағат «Қағбаны тауаф ету» құлшылық түрі тоқтаусыз орындалады. Алайда, сіздер тарихта Қағба тауаф етілмеген кездері болғанын білесіз бе? Ғалымдардың айтуынша, мұндай жағдай тарихта шамамен қырық рет орын алып, олардың себептері түрліше болған: саяси ахуал, жұқпалы аурулардың пайда болуы, қымбатшылық, жолбасарлық т.с.с. Мәселен:

Һижри 251 жыл (миләди 865 ж.): Исмаил ибн Юсуф Әл-Ғаләуи Арафаттағы қажыларды қырып салып, соның себебінен сол жылы қажылыққа тыйым салынады.

Һижри 317 жылы (миләди 930 ж.): исмаили ағымының бір тармағына жататын қараматыйалар (орыс тілді деректерде «курмути, кармат» деп аталған) қасиетті Меккені арамзалықпен кіріп алып, онда 30 мыңға жуық қажыны өлтіріп, Қағбадағы Қара тасты Бахрейндегі Һижр шаһарына алып кетеді.

Қараматыйа – асылы Фатимиттер дәулеті болған шиғалардың құрған бір мемлекеті. Қараматыйалар, Ислам әлемінде билікке қол жеткізу мақсатында, Аббаси халифатына қарсы соғысқан.

Қараматыйалардың ойынша, қажылыққа барғандар Қағбадағы Қара тасқа табынады-мыс. Сондықтан қарамтыйалардың әміршісі Әбу Тоһир Әл-Жәннаби: «Кәпірлерге және тастарға табынушыларға қарсы аттаныңдар! Қағбаны қиратып, Қара тасты алыңдар!»,-деген ұранмен Меккеге аттанады. Алайда, меккеліктер оны шаһарға кіргізуін қаламайды. Сонда Әбу Тоһир Әл-Жәннаби: «Мен қажылық орындасам болды»,-деп, арамзалықпен Меккеге қолшоқпарларымен кіріп алып, қажылықтың сойқанын шығарады. Тарихшылардың айтуынша, өлген қажылар жерге ғұсылсыз, кебінсіз және жаназасыз көміледі. («Тарих Әл-Исләми лиз-Заһаби»)

Кейбір тарихи деректер бойынша, қараматыйалар өлген 3 мың қажының денесін Зәмзәм құдығына тастап, ластайды. Сонан соң Қағбадағы қара тасты алып, оны Һижр шаһарындағы Ад-Дирар мешітіне орналастырады.

Тарихшылардың айтуынша, қараматыйалардың осы сорақы қылығының нәтижесінде Меккеде оншақты жылдар бойы қажылық орындалмайды. Дегенмен, кейбір деректерге қарағанда, 22 жылдан соң (һижри 339 жылы) аббасиліктер Қара тасты караматыйалардан сатып алып, қайта Қағбаның бұрышына орналастырады.

Һижри 357 жыл (миләди 968 ж.): Имам Ибн Кәсирдің айтуынша, бұл жылы Саудияда оба індеті шығып, қатты қуаңшылық болады. Нәтижеде, қажылықты ниеттенген жолаушылардың басым көпшілігі жолда, ал қалғаны қажылықтан соң қырылып қалады. («Әл-Бидая уән-ниһая»)

Һижри 372 жыл (миләди 983 ж.): тарихи мәліметтерге қарағанда, һижри 372-380 жылдары аралығында Бану Аббас (Аббасилер әулеті) және мысырлық Бану Ғубайд (Ғубайд әулеті) әулеттерінің халифалары арасындағы қақтығыстары себебінен ирақтықтар қажылық парызын орындай алмаған.

Һижри 417 жыл: қатты суық себебінен ирактықтар мен хорасандықтар қажылық парызын оорындай алмайды.

Һижри 419 жыл (миләди 1000 ж.): Фатимилік Әл-Ғазизбилләһтың халифалық дәуірінде, мысырлықтар мен Саудияның шығыс тарапындағы мұсылмандар қымбатшылық себебінен қажылыққа тыйым салынады.

Миләди 1028 жыл: Фатимиліктер халифатындағы ішкі саяси қақтығыстар себебінен мысырлықтарға қажылыққа тыйым салынады.

Һижри 421 жыл (миләди 1030 ж.): қажылыққа тыйым салынып, қажылықты орындау ирактықтардың аз ғана бөлігіне нәсіп болады.

Һижри 428 жыл (миләди 1037 ж.): ирактықтар қажылық сауабынан мақұрым қалады.

Һижри 430 жыл (миләди 1039 ж.): Ирак, Хорасан, Шам және Мысыр мұсылмандары қажылық жасауына тыйым салынады.

1799 жыл: Франция басқыншылығы кезінде жол қатерлі болу себебінен қажылыққа тыйым салынады.

Һижри 650 жыл (миләди 1253 ж.): он жыл бойы қажылық парызын орындай алмаған бағдадтықтарға, халифа Әл-Мунтасыр бақилық болғаннан соң барып қажылық сауабы нәсіп болады.

Һижри 655 жыл (миләди 1257 ж.): Хижәз (Араб жазирасының) тұрғындары қажылық орындай алмайды.

Миләди 1814 жыл: оба індеті ссебебінен қажылыққа тыйым салынып, Хижәзда 8 мың обадан адам көз жұмған болатын.

Һижри 1246 жыл (миләди 1831 ж.): қажылық маусымында қажылардың 4/3 бөлігі үнді обасы себебінен көз жұмған болатын.

Миләди 1837-1840 ж.ж.: осы жылдар аралығында Араб жазирасында, әсіресе қажылық маусымында оба індеті кеңінен тарайды.

Миләди 1846 жыл: тырысқақ (холера) пайда болып, 1850 жылға дейін қажылық маусымдарында мазалады. Сонан соң бұл індет 1865 және 1883 жылдары қайталанды.

Миләди 1857 жыл: оба індеті қатты болғаны соншалық, Хижәз тұрғындары Мысырға қашуға мәжбүр болған еді.

Миләди 1864 жыл: оба індетінен күніне мың қажы жан тапсырып жатты. Нәтижеде, 1871 жылы Мәдина Мунаауара басшылығы Мысырдан көмекке дәпігерлерін жіберуін өтініп, қасиетті Меккеден Мәдинаға баратын жолда арнайы емдеу орнын салып беруін өтінген болатын.

Миләди 1883 жыл: тырысқақ (холера) індеті себебінен қажылыққа тыйым салынады.

Миләди 1892 жыл: қажылық маусымында тырысқақ індеті жайылып, алдымен Арафатта, кейін Минада індеттен өлгендер көп болғаны соншалық, адамдар оларды жерлеп үлгіре алмады.

Миләди 1895 жыл: қажылық маусымында іш сүзегіне (брюшной тиф) ұқсаған індет пайда болып, Арафаттан басталып, Минада бірте-бірте басылды.

Орыс армиясының офицері, барлаушы Абдулазиз Давлетшин (1861-1920 ж.ж.), өзінің «Қажылық: жүз жылдан бұрын» атты еңбегінде мынадай қызықты жайытты баян еткен: «Оба індеті Арафатта басталса, Минада күшее түседі. Ал егер Арафатта пайда болмаса, онда сол жылы болмауы әбден мүмкін».

Давлетшиннің айтуынша, Мекке мен Мәдинада қажыларға арналған 30 орындық емхана болатын. Қажылық маусымында арнайы бекітілген дәрігер қажылармен бірге Арафат пен Минада болып, ауырып қалған қажыларды тегін емдейтін.

Миләди 1979 жыл: бұл жылы лаңкестікті көздеген Жүһайман Әл-Ғутайбидің себебінен Меккедегі Әл-Харам (Қасиетті) мешітінде тауаф етуге тыйым салынады. Бұл жағдай 15 күнге созылады.

2017 жыл: Рамазан айында, мұсылмандардың саны тым көп болып, адам өліп кету қауіпі туындайды. Осы жағдайды ескере отырып, Саудия билігі Қағбаны тауаф етуге тыйым салған болатын. Бірақ бұл тыйым ұзақтығы бірнеше сағат қана болады. Содан соң тауафқа қайта рұқсат етіледі.

Сонымен қатар Қағба тауафы селдің себебінен орындалмаған жағдайлар да болған.

Енді міне, үстіміздегі жылдың 5 наурызында коронавирус індеті себебінен Қағба тауафына қайта тыйым салынды.

Көріп тұрғанымыздай, Қағба тауафына байланысты биылғы жағдай алғашқы рет болып жатқан жоқ. Оған қоса биылғы коронавирус індеттердің ең қауіптісі де емес. Ендігі жерде мұсылмандар осыны ұғынып, дүрлікпе, бос әңгімелерге ермесе. Алла Тағаланың рахметінен күдерін үзбесе.

Имам Бухари Әбу Һурайрадан (родиял-лаһу ғанһу) риуаят еткен құдси хадисте Алла Тағала: «Пендем мені қандай деп ойласа, мен ол үшін сондай боламын»,-деген. Демек, қазіргі жағдайда бастапқы мәселе – ниет, пейілімізді дұрыстау. Жақсы ойда болу. Жаман ой, сөз, қылықтан аулақ жүру. Карантинымыз үйде отыру, қол-ауызды шаю т.с.с. шектелместен, басты мәселе рухани карантин болсын!

Толығырақ ...

Діннің қадірін білген болармыз?

Бүгін бүкіл адамзатты бір індер үрейлендіріп жатқан, әркім өзі білгеніне пана тілеуде.

Мажуси (отқа табынушы) – отқа табынып жатыр.

Христиан – құдайдың баласы деп, Иса пайғамбардан пана тілеуде.

Буддашы тастан жасалған адам бейнесіне табынуда.

Индус – сиыр мен пілге.

Әрауқшылар – өлген адамдарға.

Ал мен, мұсылман, құдіреті шексіз, әлем Иесі, жалғыз Хақ Тағалаға!

Осының өзі Ислам, иманның құнсыз нығмет екенін көрсетеді, түсінген адам үшін.

Уа, Тәңірім! Баршамызға амандығыңды нәсіп ете гөр!

Толығырақ ...

Қоғам діннің тағы бір ақиқатына көз жеткізді!

Санитарлық дәрігерлер коронавирустың тағы бір таралу жолын айтып, дабыл қағуда. Сөздерінше, инфекция тудырушы вирустар адамның шашында бір сағат бойы сақталып, содан кейін оның өзіне жұғуы мүмкін, деп хабарлайды Stan.kz ақпарат агенттігі Хабар 24 арнасына сілтеме жасап.

WhatsApp мессенджері арқылы қазақстандықтар мынадай аудирохабарламаны таратып жатыр: «Қазір жұмыста жиналыс болды. Бәріміз басымызға орамал салуымыз қажет деп айтылды, себебі вирус шаш арқылы таралуы мүмкін екен. Қытайлық дәрігерлер келіп, «бастарыңыз неге ашық?» деп таңырқай сұрады. Қытайда тіпті, вирус жұқтырмау үшін дәрігерлер шаштарын тақырлап алып тастайды екен», – дейді бейтаныс әйел.

Бұл ақпараттты қауіпті инфекциялар мен туберкулез ауруын эпидемиологиялық бақылау бөлімінің жетекшісі Саят Қауметбаев растап отыр. Айтуынша, коронавирус расымен де шашта қалып қойып, ауру қоздырғышы болуы ғажап емес. 

«Қорғаныс маскалары, қолғап, көзілдірік киіп, тазалаушы құралдарды қолданып, қолды жиі жуып тұрудан бөлек, адам көп жиналатын жерлерде бас киім киіп, орамал салып жүруге кеңес береміз. Әсірісе, қыздардың шаштарын жайып жүруі дұрыс емес. Өйткені ондай шаштар бетке жиі тиіп жатады», – дейді маман. Stan.kz

Олай болса, адамдар діннің тағы бір ақиқатына көз жеткізді!

Толығырақ ...