Иман мен турашылдық

عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عَبْدِ الله الثَّقَفِيِّ رضي الله عنه قَالَ: قُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ! قُلْ لِي فِي الإِسْلاَمِ قَوْلاً لاَ أَسْأَلُ عَنْهُ أَحَدًا بَعْدَكَ، قَالَ: قُلْ آمَنْتُ بِاللهِ فَاسْتَقِمْ

Суфйан ибн Абдулла (родиял-лаһу ғанһу) айтады: «Мен: «Уа, Расулуллаһ! Маған Ислам жайында бiр сөз айтыңыз. Мен сол сөзден кейiн басқа бiреуден Исламның не екенiн сұрамайтын болайын»,-деп өтiнгенімде, Ол: «Алла Тағалаға иман келтiрдiм деп дiнде турашыл бол»,-дедi».

Хадистi Суфйан ибн Абдуллаһтан (родиял-лаһу ғанһу) Имам Муслим риуаят еттi.[1]

Бұл хадисте Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) Суфйан ибн Абдуллаһқа (родиял-лаһу ғанһу) дінде турашыл болуды бұйырды. Ал дінде турашыл болу – ықыласты болу. Тек ықыласты адам шын жүректен иман келтіріп, Раббысы Алла Тағала болғанына разы болған пенде ғана шариғат талаптарын ыждаһаттылықпен орындайды әрі Тәңірінің нығметтеріне шүкіршілік етіп, разылығына лайық бола алады.[2]

Сонымен қатар дінде турашыл болу – дін мәселесінде табанды болу. Сахабалар мен табиғиндердің бір тобы: «Дінде табанды болу – амалды Алла Тағаланың дидары үшін істеудегі ықылас»,-деген.[3]

Хақ Тағала «Фуссилат» сүресінің 30-шы аятында: «Раббымыз – Алла»,-деп, кейін жалғыз Хақ Тағалаға құлшылық етуде табанды болғандарға періштелер түсіп: «Қорықпаңдар! Кейімеңдер! Сендерге уәде етілген жәннат сүйіншісіне қуаныңдар»,-дейді»,-десе, «Ахқаф» сүресінің 13-ші аятында: «Раббымыз – Алла»,-деп, кейін дінде табанды болғандар үшін қауіп-қатер жоқ әрі олар қайғырмайды»,-деген.

Әбу Қасим Қушайри (рохматул-лаһи ғаләйһи): «Діндегі табандылық – амалдарға тән кемелдік дәрежесі. Діндегі табандылық игілік пен тәртіпке жеткізеді. Дінде табанды болмағанның талпынысы мен әрекеті текке қалады»,-десе, Әл-Уаситый (рохматул-лаһи ғаләйһи): «Діндегі табандылық – көркем сипаттарды кемелдендіретін қасиет. Ол жоғалса көркем сипаттар да жойылады»,-деген.[4]

Сондықтан да Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Дінде табанды болыңдар! Оның сауабының шегіне жете алмайсыңдар»,-деп бұйырған.[5]



[1]‏صحيح مسلم، 1 - كتاب الإيمان، 13 - باب جامع أوصاف الإسلام، الحديث رقم 62

[2]تحفة الأحوذي

[3]تحفة الأحوذي

[4]‏صحيح مسلم بشرح النووي

[5]‏سنن ابن ماجه، 278

Толығырақ ...

НАҒЫЗ ҚАЗАҚ КЕЛІННІҢ МІНЕЗДЕМЕЛЕРІ

1. Иманды

2. Қарапайым

3. Қазақ тілін жетік меңгерген

4. Әрдайым жинақы

5. Қазақ келіні сүйкімді, әрі әдемі

6. Ол макияжсыз да әдемі

7. Ол ешқашан ішімдік ішпейді

8. Темекі тартпайды

9. Күйеуін өте қатты сүйеді

10. Күйеуі де оны өте қатты жақсы көреді

11. Балаларын өмірдегі бар нарседен қатты сүйеді

12. Өміріндегі ең басты мәселесі – оның отбасы, ондағы береке мен бірлікті ұстап тұру.

13. Ол аз дегенде бір ұл және бір қызды дүниеге әкелуі керек

14. Ол күйеуіне алға ұмтылдыратын күш беруі керек

15. Ол өз жұбайына сенімді және де қашан болсын ол оған нөмірі бірінші адам

16. Ол жақсы педагог

17. Ол өз балаларымен тамсанады және де олар анасынан “жаным сол, қошақаным, айым, күнім, ботам” деген сөздерді жиі естіп тұрады

18. Қазақ келінінде күйеуінің ойынан басқа тәуелсіз оз ақылы, ойы бар

19. Ол қай уақытта болмасын өз кеңестерімен күйеуіне көмектесе алады

20. Ол үйде күйеуінің бастық екенін біледі және де маңызды мәселелерде ең соңғы шешімді күйеуі айтуы шарт екенін біледі

21. Ол күйеуінің жұмыстарына кіріспейді

22. Ол күйеуіне 100 пайыз төсек ләззатын сыйлай алады және күйеуі оған да

23. Ол өте мейірімді

24. Ол күйеуіне жақпайтын істерді жасамайды

25. Ол күйеуіне қандай істің жақпай қалуын біледі, әрі әрдайым естен шығармайды

26. Ол күйеуінен ешқашан ештеме жасырмайды

27. Ол талғаммен киіне алады

28. Ол өз ата-анасын және күйеуінің ата-анасын қадірлейді

29. Күйеуінің ата-анасының көзінше мини-юбка кимейді

30. Әзіл-қалжынды жақсы көтереді

31. Күлген кезде сәл жымияды

32. Ол ешқашан балағат сөз айтпайды.

33. Ол бірнеше шет тілдерін біледі

34. Бос сөз сөйлемейді

35. Орынсыз мақтанбайды

36. Ол ешқашан шашын сары түске боямайды, блондинка болу басына кіріп те шықпаған.

37. Ол бешбармақ пен қуырдақты және т.б. тағамдарды жақсы пісіреді.

38. Мал етінің сапасын жақсы айыра алады

39. Ол “шай құю” рәсімін толық меңгерген

40. Әр жұма сайын шелпек-нан пісіру үшін ол ерте тұрады.

41. Ол ең дәмді бауырсақтар жасай алады

42. Оның үйі әрдайым жинақы болып тұрады

43. Ол күйеуі ыдыс-аяқ жуып жатқанда жайбырақат теледидар көріп жатпайды

44. Ол автокөлік айдай алады

45. Ол өз-өзін көпшілік ортада ұстай алады және керек болса қалаған тақырыпқа дискуссия өткізіп, өз ойын айта алады.

46. Оны армандайтын көптеген жігіттер бар

47. Бірақ оған тең өте аз

48. Ондай келінді табу өте қиын

49. ин ша Алла болашаққта қыздарымыздың көбі сондай болады!

Талдықорған Орталық Мешіті

Толығырақ ...

Махаббатымыз жәннатты, мәңгі болсын!

Ері: - Аср намазын оқыдың ба?

Әйелі: - Жоқ.

Ері: - Неге?

Әйелі: - Шаршадым. Демалайын деп жатсам, көзім ілініп кетіпті.

Ері: - Ондай болса, дәл қазір бар да, құптан уақыты кірмей тұрып, аср намазыңның қазасы мен ақшам намазын оқып ал.

Келесі күні.

Ері жұмысқа көлікте кетіп бара жатыр. Оның сыртта жүргенде әйеліне қоңырау соғып, үйдің жағдайын сұрайтын әдеті болатын. бірақ сол күні ол әдетінен айнып, әйелімен хабарласпай қойды.

Ері қоңырау шалып тұрғанына үйреніп қалған әйелі, қоңырау болмағаннан соң, бірдеңе болып қалды ма екен деп, уайымдай бастайды. Біршама уақыт күтіп, кейін күйеуіне қоңырау шалады. Жауап жоқ. Тағы қоңырау, жауап жоқ. Осылай күні бойы қайталанады. Ерінен жауап жоқ... Әйелі кезекті рет қоңырау шалғанда, күйеуі телефонын көтереді.

Әйелі: - Амансың ба? Неге жауап бермейсің?

Ері: - Құдайға шүкір, аманмын.

Әйелі: - Жұмыстасың ба?

Ері: - Иә, төрт сағат болды жұмыста отырғаныма.

Әйелі: - Төрт сағат?!... Содан бері маған жауап бермей отырсың ба?

Ері: - Жолда шарғаннан соң, бір көз іліп алғаным ғой.

Әйелі: - Сонда маған жауап беруге мұршаң болмағаны ма? Телефонды естімедің бе?

Ері: - Жоқ, естідім.

Әйелі: - Онда неге жауап бермедің? Әлде маған жауап беруді қаламадың ба?

Ері: - Иә. Кеше сен де азанды естіп тұрып, Алла Тағаланың шақыруына жауап беруді қаламағанындай, мен де саған жауап беруді қаламадым.

Әйелі үн қатпады. Біраздан соң, істің мәнін түсінген ол: - Иә... Рас... Сен рас айтасың...

Ері: - Қаза еткен намазың үшін сені кешіретін мен емес, Алла Тағала. Хақ Тағаладан кешірім сұрап, тәубеңе келіп, ендігіде намазыңды қаза етпе. Жәннатта бірге боламыз десең, намазыңа берік бол!...

Қанша ма ер мен әйел бір-біріне: «Мен сені сүйемін»,-деп жатады. Бірақ бұл сөз көп жағдайда құр сөз болудан аспай қалып жатады. Шын махаббат – мәңгі махаббат. Пәни – өткенші, жәннат – мәңгі. Баршамыздың махаббатымыз жәннатты, мәңгі болсын, құрметті мұсылман қауым! Әмин!

Толығырақ ...

Шеге мен сабыр

Ертеде бір жас жігіт өмір сүріпті. Бір ғана міні бар екен. Өте сабырсыз болыпты.
Содан әкесі оған бір қапшық шеге беріп: “Балам, сабырсыздық танытып, ашуыңа ие бола алмай, әлдебіреуді ренжіткен кезде есікке бір шегеден қағып отыр”, –депті.

Алғашқы күні әлгі “батыр” 37 шеге қағыпты. Келесі аптада есіктегі шегелердің саны азайып, уақыт өте келе өз нәпсісін қадағалай алатын дәрежеге жетеді.
Нәтижесінде шеге қаққаннан гөрі, ашуды ақылға бағындырғанның жақсы екенін түсінеді.

Содан бала есікке бiр де бір шеге қақпаған күні әкесіне келеді. Әкесі сол кезде: “Ұлым, енді ашуланбаған күні бір шегеден алып отыр”, –деп кеңес береді.

Жігіт бұл істі тез аяқтайды да әкесіне есікті барлық шегеден тазалағанын жеткізеді.
Сол күні кешке күн ұясына қонған сәтте әкесі оны есіктің алдына әкеліп: “Балам, жарайсың! Нәпсіңе ие бола білдің. Алайда, есікте қанша ұңғыма қалғанын байқадың ба? Сен де бір адамды ренжіткен кезде оның жүрегін жаралайсың. Одан қанша рет кешірім сұрасаң да, есікте қалған шегенің ізіндей ізі қалады. Қалған көңіл шыққан жанмен бірдей деген осы. Сақ болғайсың”, –депті.

Гаухар Кызылорда

Толығырақ ...

Амалдардың абзалы

عن مَاعِزٍ رضي الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ سُئِلَ أَيُّ الأَعْمَالُ أَفْضَلُ؟ قال: إِيمَانُ بِاللهِ وَحْدَهُ ثُمَّ الْجِهَادُ ثُمَّ حَجَّةٌ بَرَّةٌ تَفْضُلُ سَائِرَ الْعَمَلِ كَمَا بَيْنَ مَطْلَعِ الشَّمْسِ إِلَى مَغْرِبِهَا

Мағиз (родиял-лаһу ғанһу) айтады: «Нәби (солләл-лаһу ъаләйһи уә салләм) ең абзал амал жайында сұралғанда: «Хақ Тағаланың жалғыздығына иман келтіру. Кейін дін жолында күресу. Сонан соң барлық талапқа сай орындалған қажылық. Оның өзге амалдардан артықшылығы шығыс пен батыстың арасындай»,-деді».

Хадистi Мағизден (родиял-лаһу ъанһу) Имам Ахмад риуаят еттi.[1]

Амалдардың абзалы – Хақ Тағалаға иман келтіру. Бұл мәселеде шәк жоқ! Себебі, иман – Исламның әуелгі негізі. Адамзаттың ең абзал бөлігі пайғамбарлар болса, олардың абзалдығы адамзатты ең ұлық ақиқатқа, яғни Алла Тағалаға иман келтіруге үндеуі себебінен.

Жиһад пен қажылық мәселесіне келер болсақ, қажылықты жиһадпен тең қойған және қажылықты жиһадтан жоғары қойған хадистер баршылық. Мұның мәнісі неде? Осы мәселеге кеңірек тоқтала кетсек!

Қасиетті Құранда жиһадқа қатысты ондаған аят бар. Осыны байқаған мүминдердің анасы Айша (родиял-лаһу ғанһа) Пайғамбарымыздан (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Уа, Расулуллаһ! Жиһад – амалдардың абзалы екенін байқадық. Біз де жиһадқа қатыссақ болмай ма?»,-деп сұрағанда Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Жоқ, жиһадтың абзалы қате-кемшіліксіз жасалған қажылық»,-деп жауап берген. (Бухари)

Бүгінгі күні мұсылмандардың ішінде жиһадты қолға қару алып соғысумен шектейтіндер баршылық. Олар Хақ Тағаланың мына сөзін оқымаған-ау, сірә:

فَلَا تُطِعِ الْكَافِرِينَ وَجَاهِدْهُمْ بِهِ جِهَادًا كَبِيرًا

«Кәпірлерге бағынба! Олармен онымен үлкен күрес жүргіз». («Фурқан», 52 аят)

Ибн Аббас (родиял-лаһу ғанһу) осы аяттағы «онымен» сөзін «Құранмен» деп тәпсірлесе, Ибн Зайд (родиял-лаһу ғанһу) «Исламмен» деп тәпсірлеген. (Имам Қуртуби) «Қылышпен» деп тәпсірлегендер де болған. Дегенмен, «Фурқан» сүресі меккелік екенін ескерсек, бұл пікірдің қате екенін түсінеміз. Себебі, кәпірлермен соғысу Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) Меккеден Мадинаға һижрат еткеннен кейін парыз етілген болатын.

Жиһад тек қолға қару алып соғысумен шектелмейді әрі жиһадтың абзалы - хақ сөзді айту. Бұған мына хадис дәлел!

Ториқ ибн Шиһаб (родиял-лаһу ғанһу) айтады: «Біреу аяғын үзенгіге салып тұрған Нәбиден (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Ең абзал жиһад қайсы?»,-деп сұрағанда Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Залым патшаға ақиқат сөзін айту»,-деп жауап берген». (Ахмад)

Құранға назар салар болсақ амалдар маңыздылық дәрежесіне қарай айтылады. Мысалы, Алла Тағалаға иман келтіру және намаз оқу, иман келтіру және ата-анаға бойсұну, иман келтіру және зекет беру. Керісінше, алдымен намаз оқу, ата-анаға бойсұну, зекет беруден кейін Хақ Тағалаға иман келтіру жайында айтылған аят жоқ. Ал, енді мына аятқа назар салайық! Хақ Тағала айтады:

الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللَّهِ وَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ

«Иман келтіріп, жұрттарынан ауғандар және Алла жолында малдары және жандарымен соғысқандар Алланың қасында ұлық дәрежеге ие. Міне, солар – мұратына жетушілер». («Фурқан», 52 аят)

Мұқият қарар болсақ, бұл аятта жан жиһадынан бұрын мал жиһады айтылған. Демек, дін жолында малын сарып ету жиһадқа жатады әрі дін жолында қарумен соғысудан артық болмаса кем болмаған амал.

Білім алып, білім тарату – ол да жиһадтың абзалы. Бұл мәселеге қатысты ғалымдардың былай дегені бар: «Үмметке Нәбидің (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) сүннетін жеткізу жауға жебе атудан абзал амал. Себебі, жебе ату көп адамның қолынан келсе, сүннетті жеткізу тек пайғамбарлардың мирасқорлардың үлесіндегі іс».

Жиһадтың келесі ұлық түрі – нәпсімен күресу. Бұл мәселеге қатысты Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) былай деген:

المُجاهدُ من جاهدَ نفسَه في سبيلِ الله عزَّ وجلَّ

«Мужәһид – нәпсісімен Алла жолында күрескен адам». (Ахмад)

Жоғарыда төрт нәрсені жиһадқа мысал еттік. Ол:

- күпірлікпен Құран арқылы күресу;

- ақиқатты айту;

- дүниені дін жолында жұмсау;

- нәпсімен күресу.

Осының өзі «жиһад» ұғымы қолға қару алып соғысумен шектелмейтінін анық көрсетіп тұр.

Қате-кемшіліксіз қажылық мәселесіне келер болсақ, ол ихрам халінде күнә істелмеген қажылық.

Ихрам – қажылардың қажылық барысында ақ кебінде жүру мерзімі. Ихрам кезінде жаман сөз айтуға, Әл-Харам аумағында жәндік өлтіруге, ерлі-зайыптылар жақындасуына болмайды. Осы және өзге де кемшіліксіз орындалған қажылықтың өзге амалдардан ерекшелігі хадисте айтылғандай «шығыс пен батыстың арасындай».



[1]‏مجمع الزوائد للحافظ الهيثمي، 8 - كتاب الحج، 5 - بابان في فضيلة الحج والعمرة، 1 - باب فضل الحج والعمرة، الحديث رقم 5263

Толығырақ ...

ҒЫЛЫМ ҚҰРАНДЫ РАСТАЙДЫ

Құранның, кейінгі ғасырларда ашылған, ғылыми жетістіктерді 14 ғасыр бұрын баяндап қойғаны, барлық ғалымдарды таңғалдыруда. Міне, бұл Құранның авторы Мұхаммед (с.а.у.) емес, Құран Алла тарапынан жіберілгендігінің дәлелі. Мысалы;

Өсімдіктер де аналық-аталыққа бөлінеді

Өсімдіктердегі аналық-аталық ұрықтарының ғылыми тұрғыдан соңғы ғасырларда ғана зерттелді. Ол Құранда 14 ғасыр бұрын баян етілген. «Жерден өсіп-өнетіп барлық өсімдіктерді, өздеріңді және сендердің т.б. білмейтін нәрселеріңді жұп-жұп қылып жаратқан Алла қандай пәк»

Желдің тозаңдау қызметі

«Хижр» сүресіндегі: «Біз желді тозаңдау үшін жібердік, сөйтіп аспаннан жаңбыр жаудырып, сендерді сусындандырдық…» аяты жаңбырдың жаууында, желдің тозаңдандыру қызметін атқаратындығын ашық баяндайды.

Жел су буларынан пайда болған бұлттарды бір-бірімен қақтығыстырады. Бұл қақтығыс салдарынан найзағай пайда болады. Жел бұлттарды тығыздап сыққан кезде жерге жаңбыр жауады. Желдің бұлттарды айдап, бір-біріне қосу ісі жоғарыдағы аятта «бұлттарды бір-біріне қосады» деп емес, «тозаңдайды» деп берілуі шынымен де назар аударарлық. Яғни, аятта айтылған желдің бұлттарды «тозаңдайды» деуінің астарынан бұлттардың да бейне бір аталық-аналық тәрізді позитив-негатив болып бөлінетіндігін аңғаруға болады. Демек, желдің позитив-негатив бұлттарды бір-бірімен қосып, тығыздауы нәтижесінде жаңбыр жауғызуы оның «тозаңдауы» болмақ.

Тоғызыншы ғасырдың аяғында яғни осыдан он бір ғасыр бұрын өмір сүрген Ибн Жәрир әт-Табарани атты ғалым жоғарыдағы аятты тәпсірлегенде: «Әуелі жел өсімдіктерді тозаңдайды, сосын бұлттарды тозаңдайды» – деп, желдің өсімдіктерді һәм бұлттарды да тозаңдайтынын айтуы таң қаларлық.

Міне, Құран Кәрім он төрт ғасыр бұрын желдің аналық-аталықтан тұратын өсімдіктерде және позитив-негативті бұлттарда тозаңдандыру қызметін атқаратынын ашық айтып кеткен. Ғылыми тұрғыда кешірек дәлелденген аталмыш табиғат заңдарын 1400 жыл бұрын ешбір адамның білуі мүмкін емес еді. Олай болса, Құран адам емес, осы заңдарды жаратқан Ұлы Құдіреттің сөзі болмақ.

Ж.Нәушік

Толығырақ ...