Қалғып кетсе дәрет бұзыла ма?

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! Дәретті бұзатын жағдайға ұйықтап қалу кіреді, ал есіңді білетіндей қалғып кету дәретті бұза ма?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Бірінші мәселеде «қалғып кету» сөзі қандай жағдайға қатысты айтылған, соны анықтасақ!

Бұл мәселеге екі түрлі жағдай тән:

1. Бірдеңеге сүйеніп отырып қалғып кету.

Бірдеңеге сүйеніп отырып қалғып кетсе дәрет бұзылады. Себебі қалғығаны – есінен кеткені. Сондықтан қанша «есімді біліп отырмын» деседе, абзалы – сақтық үшін дәретті жаңарту. Жатып қалғып кетудің де жағдайы осы.

2. Бірдеңеге сүйенбей отырып қалғып кету.

Бұл жағдайда дәрет бұзылудың шарты – жамбастың жерден көтерілуі. Мәселен, қалғыған жағдайда дене бір тарапқа жантайып, соның себебінен жамбас жерден көтерілуі мүмкін. Бұл жағдайда дәрет бұзылған болады. Дәретті жаңарту қажет.

Толығырақ ...

Қадір түні ұйықтап қалудың жазасы

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! Қадір түні ұйықтап қалу күнә ма? Оның жазасы қандай?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Қадір түні – қасиетті түндердің бірі. Өйткені бұл түні пенденің болашағы белгіленеді әрі сол түні істелген құлшылықтың тағдырға әсері ерекше. Сондықтан әрбір мұсылман пенде Қадір түнін хадисте айтылғандай нақ сенім және сауаптан үміттенген, яғни құлшылықпен өткізгені жөн.

Қадір түнін құлшылықпен өткізу – парыз не болмаса уәжіп емес. Сондықтан Қадір түні ұйықтап қалған пендені күнәһар деуге болмайды. Дегенмен Хақ Тағала Құранда Қадір түнін ерекше атап кеткенін және Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) бұл түнді Қадір түнін құлшылықпен өткізуге ынталандырғанын әрі Қадір түніндегі құлшылық сексен үш жылдық құлшылыққа тең келетінін ескерген дұрыс. Сондықтан «күнәм аз, сауабым жетеді» дегендер Қадір түнін ұйықтап өткізседе болады!

Толығырақ ...

Әйел не істесе болады?

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! Ораза кезінде, соның ішінде Қадір түні әйел күндеріне тап болған әйелзат құлшылықтың қандай түрлерін орындаса болады?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Хайс және нифас (етеккір) күндері әйелге құлшылықтың мына түрлерін орындауға орындауға қатаң түрде тыйым салынады:

- Құран оқу және Құранды ұстау. Алып беру үшін сырты қапталған Құранды ұстаса болады;

- намаз орындау;

- ерімен жақындасу;

- ораза ұстау;

- тауаф ету т.с.с.

Осындай жағдайда әйелзат үшін ең қолайлы құлшылық түрлері:

- Алла Тағала, дін жайында ойлану, пікірлеу;

- діни мазмұндағы кітаптарды оқыса болады. Бірақ арабша аяттарды оқымайды, ал аят аудармаларын оқыса болады;

- түрлі зікірмен шұғылдану. Мысалы, кәлима, истиғфар айту т.с.с.

Басты мәселеде әйел адам жоғарыда айтылған құлшылық түрлерін орындаудан сақтанса болғаны.

Толығырақ ...

Иғтикәфты не нәрсе бұзады?

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! Иғтикәфты қандай әрекет бұзады?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Иғтикәфті мына әрекеттер бұзады:

1. Мешіттен үзірсіз шығу. Үзірлі жағдайға дәретханаға, ихтиләф болған жағдайда шомылу үшін шығу, жұма намазына (жұма намазы басқа мешітте мысалы, көрші мешітте оқылатын жағдайда), ілім қалқасына, жаназаға қатысу, науқасты зиярат ету жатады. Осы айтылған мақсатта мешіттен шығу иғтикәфты бұзбайды.

Жұма намазына көрші мешітке барған жағдайда иғтикәфтағы адам барған мешітінде он рәкәғат намаздан артық уақыт болмауын қадағалауы тиіс. Яғни, жұма намаздың парызынан бұрын оқылатын төрт рәкәғат сүннет намазын, екі рәкәғат парыз намазын және парыздан кейін оқылатын төрт рәкәғат сүннет намазын оқығаннан кейін иғтикәф етіп жатқан мешітке қайта оралуы тиіс. Мұндай болмаған жағдайда иғтикәфтің бұзылады.

Сонымен қатар, өміріне қауіп төнген жағдайда мешіттен шығу, иғтикәфті жалғастыру ниетімен басқа мешітке ауысу үзірлі жағдайға жатады.

2. Мешіттен үзірлі жағдаймен шыққаннан кейін, мешітке қайта оралмау.

3. Әйелдердің хайз, нифас болуы.

4. Ерлі-зайыптылардың қосылуы.

5. Діннен шығу.

6. Бірнеше күн бойы есінен тану, ақылынан айырылу.

Толығырақ ...

Иғтикәфтің түрлері

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! Мен иғтикәфқа отырайын деген едім. Маған иғтикәфтің түрлері жайында айтып берсеңіз.

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Ханафи мазһабы бойынша иғтикәфтің үш түрі болады:

1. Уәжіп, яғни нәзір етілген иғтикәф. Иғтикәфтің бұл түрі бір нәрсені нәзір еткен жағдайда міндетті болады. Мәселен: «Пәлен ісім болып кетсе, пәлен күн иғтикәф етуді ниет еттім»,-десе немесе істі атамай-ақ: «Пәлен күн иғтикәф етуді ниет еттім»,-десе, ниет еткен күн бойы мешітте иғтикәф ету уәжіп болады. Нәзір мәселесіне қатысты Расулулла (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Хақ Тағалаға бойсұнуды нәзір еткен бойсұнсын. Алла Тағалаға қарсы келуді нәзір еткен қарсы келмесін»,-деген.

2. Сүннет муәккәдә иғтикәфтің. Әдетте Расулулла (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) Рамазанның соңғы он күндігінде иғтикәф ететін. Айша анамыз (родиял-лаһу ғанһа) айтады: «Нәби (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) жантәсілім болғанға дейін Рамазанның соңғы он күндігінде иғтикәфта болатын. Нәби (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) дүниеден өткеннен кейін әйелдері де солай ететін болды».

3. Нәфіл (немесе мустахаб) иғтикәфтің. Бұл иғтикәфтің белгілі бір уақыты мен мерзімі жоқ. Ниетке қарай орындалады. Тіпті біреу өмір бойы иғтикәф етемін десе, оған да рұқсат.

Толығырақ ...

Ғайбат оразаны бұза ма?

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! Оразаның кезінде кейде біреу-біреуді жамандағанын көресің. Сол оразаны бұза ма?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Біреуді жамандау «ғайбат» деп айтылады.

Ғайбат – біреуді ол ұнатпаған сөзбен еске алу.

Негізі ғайбат ауыр күнәлар қатарына жатады. Себебі Құран ғайбатты бауырының етін жегенмен тең еткен. («Хужүрат», 12 аят)

Ғайбат – біреудің ар-намысына тию. Ал Пайғамбарымыз с.ғ.с. мұсылманның ар-намысына тиюды үлкен күнәға жақызған.

Ғалымдардың ішінде «ғайбат – оразаны бұзады» деген көзқарасты ұстағандары болған. Бірақ ақиқаты ғайбат оразаны бұзбағанымен, оразаның сауабын кемітеді. Ғалымдардың басым көпшілігі осы көзқараста. Тіпті ғайбат оразаны бұзбағанның өзінде, біреуді жамандау қылығынан сақтанған жөн. Себебі хадистің бірінде Пайғамбарымыз с.ғ.с. тозақта мыс тырнақтарымен өздерінің беті мен кеуделерін тырнап жатқан адамдарды көргені жайында айтылған. Пайғамбарымыз с.ғ.с.: «Бұлар кім?»,-деп сұрағанда Жәбрәил ғ.с.: «Ол – адамдардың етін жеген және өзгелердің ар-намысына тигендер»,-деп жауап берген. Егер ғайбат ауыр күнә болмаса жаман сөз айтқандар мұншалықты жазаға тап болмасы анық!

Толығырақ ...