Білімді Қытайдан іздеу. Хадис пе, аят па?

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! «Ілімді Қытайдан болса да іздеңдер» деген хадис пе, аят па?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Алла Тағала іліміңізді арттырсын!

Біріншіден: бұл аят емес.

Екіншіден: хадис ғалымдарының басым көпшілігі бұл сөзді «тоқыма, жалған хадис» деген көз қарасты ұстанған.

Үшіншіден: осы себептен ғалымдардың бірі де бұл хадисті шариғат мәселелерінде дәлел ретінде қолданбайды.

Осы мәселелерді есере отырып мұндай негізсіз сөз тарату былай тұрсын, тіпті айтпаған жөн. Өйткені «хадис» деп, ол ақиқатында жалған болса Пайғамбарымызға (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) жалғандықты теліген боламыз. Оған қоса білімге ынталандыратын өзге де сенімді, дұрыстығында күмән болмаған хадистер баршылық. Сондықтан ең дұрысы – сондай хадистерді қолдану.

Алла Тағала сізге разы болсын!

Толығырақ ...

Күлкі дәретті бұза ма?

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! Менің сұрайын дегенім: қатты күлгеннен дәрет бұзыла ма?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Қатты күлкі, мысалы ахахалап, дәретті бұзбайды. Әрине, күлкі барысында көзден жас шықпаса. Бұл мәселеде ғалымдардың арасында ихтиләф жоқ.

Намаз мәселесіне келер болсақ, бұл орында күлкіні мына тұрғыдан қарастырамыз:

- тек өзі еститіндей күлу. Бұл жағдайда намаз бұзылып, дәрет бұзылмайды;

- қасындағы адам да еститіндей күлу. Бұл жағдайда намаз да, дәрет те бұзылады.

Келесі мәселе!

Намазын жеке оқып жатып күлсе, намаздың бұзылған бөлігін қайта оқиды. Мысалы, песін намазы кезінде төрт рәкәғат сүннетін оқып, соң төрт рәкәғат парызын оқып жатып дауыстап күлсе, онда парызын қайт оқиды. Егер жамағатпен оқып тұрған болса, онда қайта ниеттеніп имамға қайта ұйыды. Мәселе: дереті де бұзылатындай етіп күлгенде дәрет алып келуі тиіс.

Толығырақ ...

Бір аяғы жоқ адамның жұма намазы

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! Менің бір аяғым жоқ. Жұма намаз мен үшін парыз ба?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Алла Тағала құлшылығыңызды қабыл етсін!

Ер адам үшін жұма намаз парыз болудың екі шарты – дені сау болу және жолда қауіп-қатер болмау. Бұл жайында хадисте баян етілген. Яғни, жұма намаз оқитын адам жұма намазына жете алатындай болуы тиіс. Сондықтан егер дәл сіздегі жағдайыңыз себепті жұма намазына жете алмайтындай болсаңыз, мысалы мешіттен алыс тұрып, көліктің ыңғайы болмаса, арбасыз қозғала алмайсыз әрі арбаңыз болмаса т.с.с., онда сізге жұма міндетті емес. Бірақ жұма намазына, тіпті ерте шығып болса да, мәселен балдақпен болсын келе алсаңыз, онда жұма намазын оқисыз. Әрине, егер балдақпен келгеніңіз бір кеселіңіздің ұлғаюына себеп болса, онда жамағат намазы сізге міндетті емес. Себебі, бұл жағдайда сіз үзір иесі боласыз.

Тарихты қарар болсақ, Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) жамағат намазына шықпаған кезі болған. Бірақ бұған Пайғамбарымыздың (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) қатты ауырып, қозғалуы тым машақатты болғаны себеп болған еді.

Сахабаларға келер болсақ, науқастанған жағдайда олардың аз болсын қозғалуға шамасы келгені, біреудің жәрдемімен болса да, жамағат намазына қатысатын.

Алла Тағала ыждағатңызды қабыл етсін! Әмин!

Толығырақ ...

Ақиқатты айтпаған – үндемес шайтан ба?!

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! «Өзінікі дұрыс болса да ұрыс-керістен бас тартқан адамның жәннәтта үйі болатынына мен кепілмін»,-деп Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) айтқан. Өткенде Асыл арнадан бір имам: «Біреу дұрыс емес нәрсе айтқан болса, үндемей қалуға болмайды. Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) «шындықты айтпастан үндемей қалған үндемес шайтан»,-деді. Осыған толық түсініктеме бересіз бе?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Негізі Алла Тағала Құранда және Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) хадисінде шындықты айтуды, ақиқатты жасырмауды және бұрмаламауды бұйырған. Бұл Құран мен хадисте атылуы тиіс болған мәселелер жатады. Мысалы, Хақ Тағаланың жалғыздығы, Пайғамбарымыздың (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) пайғамбарлығы, намаздың парыздығы т.с.с. Негізі бұл мәселе қырық парыздың бірі, яғни «жақсылықты бұйырып, жамандықтан тыюға» жатады. Дегенмен, бұл мәселеде уасытыя, яғни ортаңғы жолды ұстанған жөн. Айтар болсақ, кейде ақиқатты айту мүмкін болмайтын жағдайлар болады. Бұған мысал баршылық! Мәселен, иманын жасырған Асия анамыз. Тіпті Пайғамбарымыздың өзі (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) бастапқыда мұсылмандарға дінін жасыруды бұйырмады ма?!

Ал «шындықты айтпай үндемей қалған үндемес шайтан» сөзіне келер болсақ, ғалымдардың айтуынша бұл сөз хадис емес, ғалымдардың сөзі. Мәселен, Абдул-Хайи ибн Мухаммад Әл-Ғаммад Әл-Ханбали (рохматуллаһи ғаләйһи) бұл сөзді айтқан Әл-Хасан ибн Әли Ән-Нисабури (рохматуллаһи ғаләйһи) десе, ғалымдардың кейбірі: «Шындықты айтпастан үндемей қалған үндемес шайтан» деп айтқан ең бірінші адам – Әл-Хасан ибн Әли Ән-Нисабури (рохматуллаһи ғаләйһи)»,-деген.

Толығырақ ...

Құранды қалай оқыған абзал?

Сұрақ: Ас-саләму аләйкум! Мен Құран оқығанды жақсы көремін. Менің сұрағым: Құранды қалай оқыған абзал, жатқа ма әлде жүзінен бе?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Хақ Тағала ниетіңіз бен амалыңызды қабыл етсін!

Ғалымдардың пікірінше пенде жүректе Алла Тағалаға деген иманды арттыра түсетін амалды істегені абзал. Егер Хақ Тағалаға бойсұну сезімі артуына Құранды жатқа оқу септігін тигізсе, онда Құранды жатқа оқыған абзал, ал егер Құранды жүзінен оқу септігін тигізсе, онда жүзінен оқыған абзал. Ал егер екі амалдың әсері тең болса, онда Құранды жүзінен оқыған абзал, себебі бұл әрекет өзіне екі амалды қамтыған: Құранды тіл және көзбен оқу. Бұл пікірді имам Науауи (рохматуллаһи ғаләйһи) өзінің«Аль-Әзкар» еңбегінде айтқан.

Толығырақ ...

Мүмин нәжіс болмайды!

Сұрақ:Ас-саләму аләйкум! «Мүмин нәжіс болмайды» дегенді естідім. Осы сөздің мәнісі не?

Жауап: Уа аләйкумус-саләму уа рохматул-лаһи уа баракәтуһ!

Бірде Әбу Һурайра р.л.ғ. жүнуб болған халде Пайғамбарымызды (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) кездестіреді. Сонда Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) оның қолынан ұстап, екеуі қатарласып жүреді. Кейін бір жерге жеткенде Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) жерге отырады, ал Әбу Һурайра р.л.ғ. бір адамның үйіне барып шомылып келеді. Қайтып келсе Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) сол қалпында отыр екен. Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Уа, Әбу Һурайра! Қайда болдың?»,-деп сұрайды. Сонда Әбу Һурайра р.л.ғ. неге кетіп қалғанын айтады. Сонда Пайғамбарымыз (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) былай дейді: «Субханал-лаһ! Уа, Әбу Һурайра! Ақиқатында мүмин нәжіс болмайды!» (Бухари, Муслим)

Осы хадистің ұғымына қатысты имам Науауи (рохматуллаһи ғаләйһи): «Мүминнің тазалығына қатысты айтылған бұл хадистің мәні терең»,-десе ғалымдар осы хадистің негізінде мұсылманның тері, түкірігі, тәпті қанының өзі пәктігі жайында айтқан. Бұл жердегі пәктік – мұсылманның табиғатына қатысты. Әрі бұл жағдайға мүминнің дәретсіз, жүніб, хайз немесе нифас халінде болғаны кедергі бола алмайды. Былайша айтқанда бұл хадис мұсылманның, яғни иманды пенденің қадір-қасиеттілігін көрсетіп, оның рухани пәктігіне меңзейді.

Өкінішке орай біз көп жағдайда мұсылмандардың руханиятына мән берместен, сыртқы көрінсіне қарап діндестерімізді жек көріп жатамыз, олардың кем-кетігін байқап, оны жария етіп масқаралап жатамыз. Болмаса, қайсымыздың кемшіліксіз жоқ!

Толығырақ ...