Иман деген не?

عن أبي أمامة رضي الله عنه أَنَّ رسول الله صلى الله عليه وسلم سَأَلَهُ رَجُلٌ فقال: مَا الإِيمَانُ؟ قال: إِذَا سَرَّتْكَ حَسَنَتُكَ وَسَاءَتْكَ سَيِّئَتُكَ فَأَنْتَ مُؤْمِنٌ

Әбу Умама (родиял-лаһу ғанһу) айтады: «Біреу Нәбиден (солләл-лаһу ъаләйһи уә салләм): «Иман деген не?»,-деп сұрағанда, Ол: «Егер жақсылығың сені қуандырып, жамандығың қамықтырса, онда мүмин болғаның»,-деп жауап берді».

Хадистi Әбу Умамадан (родиял-лаһу ъанһу) Имам Әл-Хаким риуаят еттi.[1]

Қуану – жүректің ләззаттануы. Ал пенде шариғат талабына сай жақсылық істесе қуануы, ал жамандық істесе өкінуі – иман ақиқаты.[2] Сондықтан имандылығы деңгейін білуін қалаған пенде амалы мен жүрегіне қарасын. Егер шариғатқа сай жақсы амал істегені оны қуантса, ол иманды болғаны, ал егер күнәлі іс қуантса, демек иманында ақау болғаны.

Неге мүмин пенде жақсылық істегеніне қауанады? Себебі, оның көздегені Хақ Тағаланың рахметі мен сауабы, ол оған қол жеткізудің бірден-бір жолы – игі амал істеу. Сондықтан игі амал істеген шағында мүмин Алла Тағаланың рахметі мен сауабына қол жеткізгеніне қуанады.

Неге мүминді жаман қылығы қамықтырады? Өйткені оның көздегені – Хақ Тағаланың разылығына лайық болу. Ал жаман қылық Алла Тағаланың разылығы мен пенденің арасындағы бөгет. Күнә істеген иманды пенде жаман қылығы үшін өкінудің мәнісі осы.

Пенденің мұсылман екенінің бастапқы белгісі – жүрегіндегі иманы. Ал жақсы амалына қуану мен жаман қылығына қамығу – имандылық деңгейінің белгісі.



[1]‏تحفة الأحوذي للمباركفوري، 31 - كتاب القدر، 1231 - باب ما جاءَ أَنّ الاْيمَانَ بالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرّه، الحديث رقم 2170

[2]فيض القدير، شرح الجامع الصغير

Толығырақ ...

Пайғамбарға иман келтіру

Мұсылман үмметінің Мұхаммедтің (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) пайғамбарлығына иман келтірудің ерекшелігі – мұсылмандар Мұхаммедтің (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) бүкіл адамзатқа пайғамбар етіліп жіберілгеніне иман келтіреді. Себебі Алла Тағаланың барлық елшісі тек өз қауымына пайғамбар етіліп жіберілсе, тек біздің пайғамбарымыз Мұхаммед (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) бүкіл адамзатқа пайғамбар етіліп жіберілген.[1]



[1]«Сәбә сүресі, 28 аят.

Толығырақ ...

Муғаздың (родиял-лаһу ғанһу) әдеті

Муғаздың (родиял-лаһу ғанһу) адамдарға: «Кел, отыр! Имандасайық»,-дейтін әдеті болған. Ас-Садық (родиял-лаһу ғанһу) оның бұл әдетіне қатысты: «Муғаз сөйлесе, сөзін «лә иләһә илләл-лаһ» деп тәмамдайтын»,-деген болатын.[1]



[1]فيض القدير، شرح الجامع الصغير

Толығырақ ...

Маңызды бір мәселе!

Әбу Муса (родиял-лаһу ғанһу) айтадыб: «Біз адамдарды сүйіншілеу үшін Нәбиден (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) шыққанымызда жолда Омарды (родиял-лаһу ғанһу) кездестірдік. Ол бізбен бірге Нәбиге (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) келіп: «Уа, Расулуллаһ! Адамдар сіздің дегеніңізге сүйеніп кетпей ме?»,-дегенде Расулуллаһ (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) үндемеді».

Бұл жердегі мәселе – пенде кәлима айтқанына сүйеніп құлшылық ісіне немқұрайлы қарамауында. Яғни, пенде: «Кәлима айтсам болды. Түбінде жәннатқа кіреді екем»,-деп құлшылықтан бас тартпауы тиіс. Себебі, құлшылық, мәселен намаз бен ораза, иманды қуаттап пенденің дінде табанды болуына септігін тигізеді. Оған қоса құлшылықсыз пенде күнәға жеңіл барып нәтижеде иманынан мүлдем айырылып қалу қауіпі бар. Сондықтан ешкім кәлиманы жаттап алғанына сүйеніп кетпеуі тиіс!

Толығырақ ...

Тозақтан құтылу жолы

Тозақтан құтылу жолы:

1. Тілде кәлима, ал жүректе соған сай нық сенім болуы тиіс.

2. Амалдың кәлимаға сай болуы тиіс. Яғни, жүрегінде иман бар пенде бірінші мәселеде намаз оқып, ораза ұстайды және шариғатқа сай өзге де амалдарды орындайды.

Осындағы «шариғатқа сай» сөзді қалай түсінеміз? Бұл мәселеге қатысты Хақ Тағала «Нұр» сүресінің 52-ші аятында былай деген:

وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُولَئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ

«Кім Аллаға және Оның Пайғамбарына бойсұнса әрі Алладан қорқып-сақтанса, міне солар, қолы жетістікке қол жеткізгендер».

Бұл аятта Алла Тағала тозақтан құтылудың төрт жолын баян еткен. Ол:

1. Хақ Тағалаға бойсұну;

2. Алла Тағаланың елшісіне бағыну;

3. Хақ Тағаланың қаһарынан қорқып;

4. Күнә істеуден сақтану.

Толығырақ ...

Абдулла ибн Рауаханың оқиғасы

Имам Әл-Хакимнің (рохматул-лаһи ғаләйһи) «Әл-Мустадрак» атты еңбегінде Абдулла ибн Рауаханың (родиял-лаһу ғанһу) мына оқиғасы баян етілген. Бірде Абдулла ибн Рауаха (родиял-лаһу ғанһу) үйінде отырып жылады. Оны көрген жанындағы жұбайы оған қосылып жылады. Абдулла ибн Рауаха (родиял-лаһу ғанһу) одан: «Неге жыладың?»,-деп сұрады.

- Сіз жылағаныңызды көріп мен де жыладым. Ал сіз неге жыладыңыз?

Сонда Абдулла ибн Рауаха (родиял-лаһу ғанһу) былай деп жауап береді: «Менің есіме Хақ Тағаланың: «Сендерден тозаққа келмейтін ешкім болмайды. Бұл – Раббыңа тұжырымды, міндетті бір үкім. Соң тақуа болғандарды құтқарамыз да залымдарды тозақта тізерлетіп қоямыз»,-деген сөзі есіме түсіп кетті.[1] Мен сол тозақтан құтылар-құтылмасымды білмеймін ғой».



[1]«Марйям», 71-72 аят.

Толығырақ ...