САҚТАНУ!

Бір бала саясаты Қытайда қарттар санының көбеюіне әкелді.
Әр отбасы ұрпақ жалғастыратын ұл баланы қалап, бойына қыз бала бітсе, алдыртып тастайтын. Соның кесірінен кәзірдің өзінде ұлдар саны басым. Ал 7-9 жылдан кейін елде 20-25 млн. с
ұрбойдаққа қалыңдық жетіспеуі мүмкін.

Бұл мәселеге қытайлық ата-аналар алаңдаулы. ЕҢ қызығы; олар аптасына үш рет Бейжіңдегі орталық саябақта қалыңдық пен күйеу балалар жәрмеңкесін өткізіп тұрады. Ақпарат парақшасында үміткердің салмағы, бойы, тіпті айлық табысы да көрсетілген. Құда-құдағи болудан үміттілер телефон алмасып, кейін жастарды үгіттейді.

P.S.

Енді, қалыңдық іздеушілер, біздің елге қарай ағылса қалай қорғанамыз?

Жума Наушек

Толығырақ ...

БӨЛТІРІК ШЕШЕН

Бөлтірік шешен, тапқыр кісі болған. Бірақ батыр болмаса керек. Оның Бөлтірік батыр атануының себебі; Қырғыз, қазақ бас қосқан, үлкен ас болады. Аста қырғыздың *қосшы*-деген атасының ұлынан, Мәмен батыр найза алып сайысқа шығады.
Мәменді бұрыннан білетін қазақтар сайысқа шыға қоймайды.Сонда Бөлтірік:
--«Атымды әкел, мен шығамын», - дейді.

Ел аң-таң, Бөлтірік ат таңдамай, өзінің мініп жүрген атымен, найза да ұстамай шығады. Мәмен: -*Іліп тастайын*- деп тура сайысуға дайындалады.

Бөлтірік ыңғайланған Мәменге таянып келіп: «Қырғыздың жуан манаптары сені қосшысынып, қазақтың жуандары мені ыстысынып: «Өлсе осы екеуі өлсін, бәйгені біз аламыз», - деп отырғанын көрдің бе?! Таста найзаңды, бәйге сенікі болсын. Мен батамды берейін»,-депті де, өзі қолындағы найзаны жерге тастайды.

Мәмен де найзасын тастап, бата береді деп қолын жайғанда, бөлтірік Мәменді талмау өкпеден бір қойып, аттан түсіріпті де, бәйгені қазақ әкетіпті...

Міне, Бөлтірік осыдан барып батыр атанған.

Толығырақ ...

Әр нәрсенің ақиқаты бар

عن أبي الدرداء عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: لِكُلِّ شَيْءٍ حَقِيقَةٌ وَمَا بَلَغَ عَبْدٌ حَقِيقَةَ الإِيمَانِ حتى يَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَهُ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَهُ وَمَا أَخْطَأَهُ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَهُ

Нәби (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) айтады: «Әр нәрсенің ақиқаты бар. Пенде тағдырына жазылғаны болмай қоймайтынын және тағдырына жазылмағаны болмайтынын ұғынбайынша иманның ақиқатына жете алмайды».

Хадистi Әбу Дардадан (родиял-лаһу ғанһу) Имам Ахмад және Имам Табарони риуаят еттi.[1]

Ақиқат – иман, ақиқат – иман. Әрбір мұсылманның асыл арманы осы ақиқат иманға қол жеткізу, ақиқат иманның шырын дәмін сезіну. Бұл үшін не қажет? «Хақ Тағала – бар, Құран – хақ, пайғамбар – Алла Тағаланың хақиқи елшісі, Қиямет болары – рас» деп иман келтірумен қатар мүмин пенде жазмышқа иман келтіруі тиіс. Себебі тағдырға иман келтіру – иманның алты шарттарының бірі.

Біреулер бар Алла Тағаланың бар екеніне сеніп, Құранда айтылғаннан күмәнданатын. Тағы біреулер бар «мен – мұсылманмын» дей тұрып Қияметтің болатынына сенбейтін. Ал негізінде мұсылман мына алты нәрсеге шәксіз иман келтіруі тиіс:

1. Хақ Тағаланың бар екеніне;

2. Оның періштелеріне;

3. Кітаптарына;

4. Пайғамбарларына;

5. Ақырет күніне;

6. және жақсылық пен жамандық Алла Тағаланың белгілеуімен болатынына.

Демек, иманды пенде иманның ақықатына жету үшін тағдырға сенуі қажет. Ал «тағдырға сену» дегеніміз – жүректі ақиқат иман нұрымен нұрландыру, жақсылық пен жамандық Хақ Тағаланың белгілеуі, құдіреті, қалауы мен мірімен болады деп сену.

Дін тағдырға иман келтіруді міндеттеудің мәнісі – пендені Алла Тағалаға тәуекел етуге, тіршілігіне разы және қанағатшыл болуға, қиыншылыққа сабыр етуге ынталандыру.[2]

Аят мәселесіне келер болсақ, Алла Тағала айтады: «Жерге не болмаса сендерге жеткен қайғы-қасірет, Біз оны пайда етуімізден бұрын Ләухүл-Махфузда жазылған болады. Ақиқатында, бұл Хақ Тағала үшін жеңіл».[3]

«Қиыншылық біреуге өздігінен жетпейді. Жетсе, тек Алла Тағаланың қалауымен жетеді».[4]Осындай жағдайда тек иман ақиқатына жеткен адам ғана: «Әлбетте, біз Алла Тағаланың пенделеріміз. Ақиқатында, біз Оған қайтарыламыз»,-дейді.[5]Мұның есесіне: «Олар үшін Раббыларынан кешірім мен кеңшілік нәсіп етіледі».[6]



[1]‏مجمع الزوائد للحافظ الهيثمي، 31 - كتاب القدر، 11 - باب الإيمان بالقدر، الحديث رقم 11833

[2]‏تحفة الأحوذي

[3]«Хадид» сүресі, 22 аят.

[4]«Тағабун» сүресі, 11 аят.

[5]«Бақара» сүресі, 156 аят.

[6]«Бақара» сүресі, 157 аят.

Толығырақ ...

Нағыз имандылық

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: جَاءَ نَاسٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلُوهُ: إِنَّا نَجِدُ فِي أَنْفُسِنَا مَا يَتَعَاظَمُ أَحَدُنَا أَنْ يَتَكَلَّمَ بِهِ، قَالَ: أَوَقَدْ وَجَدْتُمُوهُ؟ قَالُوا: نَعَمْ، قَالَ: ذَلِكَ صَرِيحُ الإِيمَانِ

«Сахабалардың бір тобы Нәбиге (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм) келіп: «Кейде ойымызға айтуға болмайтын пікірлер келеді»,-дегенде, Нәби (солләл-лаһу ғаләйһи уә салләм): «Расында сондай ойлар келіп, оны айтуға ұяласыңдар ма?»,-деді.

- Иә.

- Бұл[1] – нағыз имандылық».[2]

Хадистi Әбу Һурайрадан (родиял-лаһу ғанһу) Имам Муслим риуаят еттi.[3]

Бұл хадис имандылықтың артықшылығын көрсетеді. Себебі, сол сахабалардың жүрегіндегі иман ойға келген түрлі жағымсыз ойдың туындап жатқанынан ұялтып тұр. Иман болмаса пенденің қаперіне «мынау ойым қандай өзі?» деген ой қайдан келсін? Демек, иманды пенде тек ісі мен айтқан сөзін емес, бәлкім ойын пайымдап, оның дін, шариғат талаптарына сай болуын қадағалайды.

Адамның жаман ойына екі нәрсе себеп болады. Біріншісі: адамның өз табиғаты. Яғни, түйсігі мен санасы, ұяты мен тәрбиесі төмен адам жаман ойға беймарал барып, жаман қылықты ойланбстан істей береді. Себебі, оның табиғаты сондай.

Екінші себеп: лағнеті шайтанның уасуасы.

«Уасуас» деген не?

Уасуас – шайтанның пайдасыз әрі зиянды әңгімесі, пенденің жүрегіне салған азғыруы[4] және жаман ой.[5]

Шайтан кімді азғырады? Шайтан бірінші мәселеде иманды жанды азғырып, оны тура жолдан тайдыруға тырысады. Бұл мәселеге қатысты ғалымдар : «Шайтан иманды пендені азғырады әрі шатанның сол уасуасы пенденің иманды екеніне ишара»,-деген.[6] Әрі пенде дінде ықыласты болан сайын лағнеті шайтанның да уасуасы күшее бермек. Ол ол ма? Кейбір ғалымдардың пікірінше шайтан имансыз пенделердің жүрегіне уасуас салып уәре болмайды да. Әрине, ол өзі олсыз да адасқан пендені азғырып қайтсын?!



[1] Яғни, жағымсыз ойды айтудан ұялу. («Сахиху Муслим би шархин-Науауи»)

[2] Өйткені жағымсыз ойды айтудан ұялу және ондай ойдан қорқу – дұрыс нанымның белгісі. Бұл қасиет иманы ақиқат кемелденген адамға тән. Кемел иман күмәнді ойдан сақтайды. («Сахиху Муслим би шархин-Науауи»)

[3]‏صحيح مسلم، 1 - كتاب الإيمان، 13 - باب جامع أوصاف الإسلام، الحديث رقم 62

[4]بصائر ذوي التمييز(5/ 208

[5]المفردات

[6]المفهم (1/ 344- 345

Толығырақ ...

Оңай мен қиын

1. Өзгенің қателігін жазғырған ОҢАЙ, өз қателіктеріңді мойындау ҚИЫН.

2. Өзгелерді сынаған ОҢАЙ, өзіңді жақсарту ҚИЫН.

3. Өзгені кешірген ОҢАЙ, кешірім сұрау ҚИЫН.

4. Ойланбай сөйлеген ОҢАЙ, тіліңді тартып қалу ҚИЫН.

5. Әр түні армандаған ОҢАЙ, сол армандарды жүзеге асыру ҚИЫН.

6. Жеңісті көрсеткен ОҢАЙ, жеңілгеніңді абыроймен көтеру ҚИЫН.

7. Сүрініп құлаған ОҢАЙ, тұру ҚИЫН.

8. Өмір сүрген ОҢАЙ, шынайы мәнін білу ҚИЫН.

9. Қателескен ОҢАЙ, қателескеніңді білу ҚИЫН.

10. "Жақсырақ боламын" деп ойлаған ОҢАЙ, оны ойлағанды қойып, іске асыру ҚИЫН.

11. Өзгелер жайлы жаман ойлаған ОҢАЙ, оларды 80 сылтау, 70 желеу тауып, ақтап алу ҚИЫН.

12. Алған ОҢАЙ, беру ҚИЫН.

13. Үйлену ОҢАЙ, үй болу ҚИЫН.

14. Бұларды оқу ОҢАЙ, амал ету ҚИЫН.

Гаухар Кызылорда

Толығырақ ...

Ол жаққа кім барып келіпті?

Бірде, өлім сәті жақындаған қария балық, өсиет айтпақ ниетімен, жас балықтарды жинап алыпты. Ол өсиетінде: «Мына судың сыртында адам деген жаратылыс өмір сүреді. Олар сендер жақсы көретін тағамды қармағына салып, сендерді судың сыртына алып кетеді. Ол жақта сендерді аршып, тазалап, майға қуырып жейді. Сондықтан, абай болыңдар!» - депті. Сөйтіп, ол қария балық дүниеден өткен.

Күндердің бір күнінде жас балықтар судың астында ойнап жүрген шақта балықшы келіп, балықтың жақсы көрер тамағын салып, қармағын тастаған екен. Оны бір жас балық көре сала соған қарай ұмтылады. Мұны байқаған басқа балық: «Тоқта! Әлгі қарияның айтқаны есіңнен шықты ма? Абай бол!» - деп ескертіпті. Бұған әуелгі балық: «Ол жаққа кім барып келіпті?» - деп, сүйікті тағамын шап беріп, балықшының қармағына іліккен екен.

Осы әңгімедегі жас балық қайтып келіп: «Ол жақта, шынымен, бізді аршып, тазалап, майға қуырып жейді екен» - деп айта ала ма? Әлбетте жоқ! Міне, осылайша, дүниеден өткен адамдар оралып, біздерде о жақта не бар екенін хабардар ете алмайды. Онда біз О дүние жайлы хабарларды қайдан алдық? Бұрыңғының сандырағы мен ертегісі ма? Бұл мәселені түсіну үшін бізге «иман ету» сөзге тоқталу қажет.

Иман сөзі – илану, сену деген мағынаны білдіреді. Қазақта «имандай сену» - деген сөз тіркесі бар. Адам өзі сенімді адамның әкелген хабарына имандай сенеді. Мұсылманның иманды делінуінің астарында осы жатыр. Ол Алла мен Оның елшісі – Мұхаммед пайғамбардың әкелгеніне, еш күмәнсіз, иланады. Ал, О дүние жағдайы ғайып нәрсе. Мұсылман, ол жаққа барып келмесе де, Құран Кәрімде және Пайғамбар хадистерінде айтылғандықтан, толыққанды сенеді. Себебі, Алла тағала Бақара сүресінің алғашқы аяттарында-ақ мүминдерді сипаттай келе: «...ғайыпқа сенетіндер...» - деген. Демек, мұсылман адам көрмеген нәрсесіне иланады, тек ол жайында, Алла мен Пайғамбар хабардар еткен болғаны. Ал, Алла Құранның көп жерінде, Екі дүние сардары Мұхаммед те өз хадистерінде қабірдегі жағдайды, Қиямет қайым мен Жұмақ, Тозақ жайлы баяндаған. Сол себепті, өзін иманды һәм мұсылман санаған пенде ол жаққа барып келмесе де, айтылғанға илануы тиіс.

Ал, сенбейтін адам, Алла жөнін салмаса, қандай дәлел келтірсең де сенбейді екен. Солай болатынын Жаратқан Иеміз Әнғам сүресінің 111 аятында Өзі хабардар етуде:
«Егер оларға періштелерді түсірсек те, оларға өліктер сөйлесе де сондай-ақ олардың алдына әр нәрсені жинасақ та олар сенбес. Әрине, Алла қаласа басқа. Бірақ олардың көбі білмейді».

Сондықтан, білместікпен, «Ол жаққа кім барып келіпті?» дейтіндердерден болмаңыз!

Қанат Алшынбаев

Толығырақ ...